Belediye
Belediye, bir şehir veya
ilçenin temizlik, aydınlatma, su elektrik gibi ortak ihtiyaçlarını ve hizmetlerini
gören örgüt.
Nüfusu belli bir sayının
üstünde olan yerlerde kurulan yerel yönetimlerdir. Beldenin sorunlarını çözmek ve
bazı hizmetleri karşılamak amacıyla, belde halkının oylarıyla seçilen yöneticilerin
görev yaptığı, tüzel kişiliği olan örgütlerdir. İlk olarak Ortaçağ'da Avrupa'da
ortaya çıkmıştır. Derebeyin baskılarına karşı haklarını ve çıkarlarını korumak isteyen
kent halkı ( esnaf, zanaatkar ve tüccarlar) kurduğu Lonca örgütleri aracılığıyla
kendilerinin ve kentlerinin özgürlüklerini senyörlerden satın aldılar. Ortaya çıkan
özgür kentlerin yönetim sorununu çözebilmek için, belediyeler oluşturuldu.
Belediye Meclisi
Belediye Meclisi, belde
halkının genel oyuyla seçilen bir genel karar organıdır. Üye sayısı ise belediyenin
nüfusuna göre değişir, ancak dokuzdan az olamaz. Meclis, kendisinin karar vereceği
bir aylık tatil dışında her ay toplanır. Belediye Meclisine, belediye başkanı başkanlık
eder.
Görevleri:
Belediye Meclisi 5393 sayılı
Kanuna göre belediye idaresinin organları; belediye meclisi, belediye encümeni ve
belediye başkanından oluşmaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir belediyesi Kanunu da benzer
bir düzenleme öngörmüştür.
Belediye meclisi, belediyenin
karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden
oluşmaktadır. Belediye meclisinin görev ve yetkileri ise Kanunda şu şekilde sayılmıştır:
Stratejik plân ile yatırım
ve çalışma programlarını, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini
görüşmek ve kabul etmek.
Bütçe ve kesin hesabı kabul
etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın
birinci düzeyleri arasında aktarma yapmak.
Belediyenin imar plânlarını
görüşmek ve onaylamak, büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni plânını
kabul etmek. (Ek cümle: 1/7/2006-5538/29 md.) Belediye sınırları il sınırı olan
Büyükşehir Belediyelerinde il çevre düzeni planı ilgili Büyükşehir Belediyeleri
tarafından yapılır veya yaptırılır ve doğrudan Belediye Meclisi tarafından onaylanır.
Borçlanmaya karar vermek.
Taşınmaz mal alımına, satımına,
takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın
kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla
kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî
hak tesisine karar vermek.
Kanunlarda vergi, resim,
harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için
uygulanacak ücret tarifesini belirlemek.
Şartlı bağışları
kabul etmek
Vergi, resim ve harçlar
dışında kalan ve miktarı beşbin TL'den fazla dava konusu olan belediye uyuşmazlıklarını
sulh ile tasfiyeye, kabul ve feragate karar vermek.
Bütçe içi işletme ile 6762
sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan
ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek.
Belediye adına imtiyaz verilmesine
ve belediye yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına;
belediyeye ait şirket, işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek.
Meclis başkanlık divanını
ve encümen üyeleri ile ihtisas komisyonları üyelerini seçmek.
Norm kadro çerçevesinde
belediyenin ve bağlı kuruluşlarının kadrolarının ihdas, iptal ve değiştirilmesine
karar vermek.
Belediye tarafından çıkarılacak
yönetmelikleri kabul etmek.
Meydan, cadde, sokak, park,
tesis ve benzerlerine ad vermek; mahalle kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi,
adlarıyla sınırlarının tespiti ve değiştirilmesine karar vermek; beldeyi tanıtıcı
amblem, flama ve benzerlerini kabul etmek.
Diğer mahallî idarelerle
birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek.
Yurt içindeki ve İçişleri
Bakanlığının izniyle yurt dışındaki belediyeler ve mahallî idare birlikleriyle karşılıklı
iş birliği yapılmasına; kardeş kent ilişkileri kurulmasına; ekonomik ve sosyal ilişkileri
geliştirmek amacıyla kültür, sanat ve spor gibi alanlarda faaliyet ve projeler gerçekleştirilmesine;
bu çerçevede arsa, bina ve benzeri tesisleri yapma, yaptırma, kiralama veya tahsis
etmeye karar vermek.
Fahrî hemşehrilik payesi
ve beratı vermek.
Belediye başkanıyla encümen
arasındaki anlaşmazlıkları karara bağlamak.
Mücavir alanlara belediye
hizmetlerinin götürülmesine karar vermek.
İmar plânlarına uygun şekilde
hazırlanmış belediye imar programlarını görüşerek kabul etmek.
Belediye Başkanı
Belediye başkanı, belediye
idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Belediye başkanı, ilgili
kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilir. Belediye başkanı, görevinin devamı
süresince siyasi partilerin yönetim ve denetim organlarında görev alamaz, profesyonel
spor kulüplerinin başkanlığını yapamaz ve yönetiminde bulunamaz.
Belediye başkanının
görev ve yetkileri
Madde 38: Belediye başkanının
görev ve yetkileri şunlardır;
Belediye teşkilâtının en
üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini
korumak.
Belediyeyi stratejik plâna
uygun olarak yönetmek, belediye idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu
stratejilere uygun olarak bütçeyi, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans
ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili
raporları meclise sunmak.
Belediyeyi Devlet dairelerinde
ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek veya vekil
tayin etmek.
Meclise ve encümene başkanlık
etmek.
Belediyenin taşınır ve taşınmaz
mallarını idare etmek.
Belediyenin gelir ve alacaklarını
takip ve tahsil etmek.
Yetkili organların kararını
almak şartıyla sözleşme yapmak.
Meclis ve encümen kararlarını
uygulamak.
Bütçeyi uygulamak, bütçede
meclis ve encümenin yetkisi dışındaki aktarmalara onay vermek.
Belediye personelini atamak.
Belediye ve bağlı kuruluşları
ile işletmelerini denetlemek.
Şartsız bağışları kabul
etmek.
Belde halkının huzur, esenlik,
sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak.
Bütçede yoksul ve muhtaçlar
için ayrılan ödeneği kullanmak, özürlülere yönelik hizmetleri yürütmek ve özürlüler
merkezini oluşturmak.
Kanunlarla belediyeye verilen
ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak
ve yetkileri kullanmak.
Madde 39: Belediye başkanına
nüfusu;
10.000'e kadar olan beldelerde
60.000,
10.001'den 50.000'e kadar
olan beldelerde 70.000,
50.001'den 100.000'e kadar
olan beldelerde 90.000,
100.001'den 250.000'e kadar
olan beldelerde 110.000,
250.001'den 500.000'e kadar
olan beldelerde 130.000,
500.001'den 1.000.000'a
kadar olan beldelerde 150.000,
1.000.001'den 2.000.000'a
kadar olan beldelerde 190.000,
2.000.001'den fazla olan
beldelerde 230.000,
Gösterge rakamının Devlet
memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık
brüt ödenek ödenir. Belediye başkanının görevli, izinli ve hasta bulunduğu sürelerde
ödeneği kesilmez. Belediye başkanlığı yapmış olanların, personel kanunlarına tabi
bir kadroya atanmaları halinde belediye başkanlığında geçen süreleri memuriyette
geçmiş sayılır.
657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu uyarınca Devlet memurları ile bakmakla yükümlü bulundukları
için uygulanan sosyal hak ve yardımlar, aynı esas ve usullere göre belediye başkanları
ile bakmakla yükümlü bulundukları için de uygular.
Kaynak: Vikipedi